Kara Delikler

    Kara delikler galaksilerin kalbinde bulunan çok büyük kütleçekim ve radyasyona sahip bölgelerdir.Ancak Einstein'in Genel Görelilik Teorisi'ne göre bir olay ufku ile sarmalanmış ve uzay zamanın içeri doğru sonsuza kadar kıvrıldığı tekilliktir.Eğer uzayda yol alan hiçbir maddenin kara delik çekiminden kaçamayacağını söylersek yanılmış olmayız.Işık bile çekimden kaçamaz.Kara delikler başka bir deyişle ölü yıldızlardır.

   Bir gökcisminin iç basıncı kendi kütleçekimini yenemediği durumda yıldız çökmeye başlar.Büyük kütleli yıldızların süpernova patlamalarında ya nötron yıldızı ya da binde bir ihtimalle yıldız içine çökerek kara delik oluşturur.Kara deliği çevreleyen bir küresel yüzeyi geçerek kara deliğe düşen bir cisim bir daha kara deliğin olay ufkunun dışına çıkamaz.

 Yoğunluk bir cismin kütlesinin hacmine oranıdır.Kara deliklerin yoğunluğu çok fazladır çünkü bu tarz gök cisimlerinin kütlesi aşırı fazla,hacmi de bir o kadar küçüktür.Dolayısıyla kara deliklerin yoğunluğu aşırı yüksektir.

  
   Kara delikler yüksek kütlelerinden dolayı Uzay-zaman'da çok büyük bükülmelere sebep olur.Maddelerin hareketi sonucu uzay zaman boyutunda dalgalanmalar olur.Bu dalgalar göle attığımız taş sonucu oluşan dalgalara benzemektedir.Bu değişiklik gözle görülecek boyutta değildir ancak uzay-zaman değişikliğine sebep olur.

  Newton yasalarına göre zaman uzaydan farklı olarak bir mutlak büyüklükten ibaret.Einstein ise farklı olarak kabul edilen bu kavramları tek çatı altına toplayarak uzay-zaman kavramını ortaya çıkardı.Newton zaman akışının hiç değişmediğini öngörmekteydi ve bu düşünce kabul görüyordu ancak Einstein görelilik fikri ile bu düşünceyi yıktı.Einstein'e göre bu farklı kişilerin aynı nesneyi farklı yorumlaması denilebilir.

 Bükülme kütle ile doğru orantılıdır.Bunu bir deneyle açıklayalım.2 kişi bir çarşafı iki ucundan olabilecek en gergin biçimde tutsun.Başka bir kişi ise çarşafın ortasına 50 kiloluk bir top bıraksın.Gözleminizi kaydedin.Çarşafı tekrar gerin ve bir A4 kağıdını top haline getirip çarşafın ortasına bırakın.Gözlemlerinizi kaydedin ve karşılaştırın.50 kiloluk top daha çok bükülmeye sebep olur.

 Kara deliklerin kütlesi yüksek olduğu için bükülme de fazladır ve kütleçekimden dolayı çevresindeki cisimleri kendine çeker ve cismin hızını arttırır.Hızı artan cisim için zaman yavaşlar.Bu duruma "Yıldızlararası" filminde değinilmekte.

 Kara deliğin içine herhangi bir şey atarsanız dışardan bakıp bunu göremezsiniz.Bir kara deliğe dışardan bakılınca görülebilecek 3 şey vardır.Bunlar:
-Kendi çevresinde dönüş yönü ve hızı
-Kütlesi ve çapı
-Kendi çevresinde dönüyorsa elektrik alanı

  Peki geçtiğimiz yıl ilk kara delik fotoğrafı yayınlanmadan önce kara deliklerin var olduğunu nereden biliyorduk?Cevap ikili yıldız sistemlerine benzeyen yıldızlar.Bu yıldız sistemlerinde bir yıldızın hareketi gözlemlenebilirken,diğeri gözlemlenememekte.Bunun nedeni,yıldızlardan birinin kara delik olması.

  Eğer bir insan kara deliğe düşerse ne olur?Spagettileşme etkisi.Hangi tarafınız kara deliğe yakınsa o taraf daha fazla çekim kuvvetine maruz kalıyor.O bölgeden başlayarak vücudunuz uzamaya başlayacak.Ta ki vücudunuz atomaltı parçacıklarınıza kadar ayrılıp düz çizgi olana kadar.

  Kara delikler zamalnla Hawking Radyasyonu'nu yayıyor ve bu radyasyonun yayılmasıyla kara delikler kütlelerini kaybediyorlar.Bu kütle kaybı zamanla yok olmalarını sağlıyor.Daha büyük kara delikler ısıları daha az olan radyasyonlar yayıyor ve haliyle yok olmaları çok daha uzun zaman alabiliyor.Kara delikler en sonunda buharlaşıyor.

  KAYNAKÇA
  




 

0 Yorum

Yorum Gönderme